|
Sınai mülkiyet hakları
kapsamında olan coğrafi işaretler menşe ve mahreç işaretleri olarak iki
grupta anılırlar.
Bir ürünün menşei olan yöre, alan veya bölge adı menşe adı olarak
anılır. Bu şekilde anılabilmesi için ürünün,
●
Coğrafi sınırları belirlenmiş bir yöre, alan, bölge veya çok özel
durumlarda ülkeden kaynaklanan bir ürün olması;
●
Tüm veya esas nitelik veya özellikleri bu yöre, alan veya bölgeye özgü
doğa ve beşeri unsurlardan kaynaklanan bir ürün olması;
●
Üretimi, işlenmesi ve diğer işlemlerinin tümüyle bu yöre, alan veya
bölge sınırları içinde yapılan bir ürün olması,
şartlarının birlikte
karşılanması gerekir. Bu tür ürünlere örnek olarak Çerkez peyniri,
Trabzon tereyağı, Bozcaada şarabı, Van otlu peyniri verilebilir. Bu
ürünlerin nitelikleri, kalitesi, ünü ve diğer özellikleri belirli bir
coğrafi yerin doğa ve beşeri unsurlarından kaynaklanan özellikler taşır
ve bu ürünler bu özellikleri ile ün kazanmışlardır. Menşe adını
taşıyacak ürünler ait oldukları coğrafi bölgenin dışında üretilemezler.
Çünkü ürün, niteliklerini ancak ait olduğu yöre içinde üretildiği
takdirde kazanabilir.
●
Bir ürünün menşei olan yöre, alan veya bölge adının, "mahreç işareti"
olarak tescil edilmesi için,
●
Coğrafi sınırları belirlenmiş bir yöre, alan, veya bölgeden kaynaklanan
bir ürün olması;
●
Belirgin bir niteliği, ünü veya diğer özellikleri itibariyle bu yöre,
alan veya bölge ile özdeşleşmiş bir ürün olması;
●
Üretimi, işlenmesi ve diğer işlemlerinden en az birinin belirlenmiş
yöre, alan veya bölge sınırları içinde yapılan bir ürün olması,
şartlarının birlikte karşılanması gerekir. Bu tür ürünlere örnek olarak
Trabzon ekmeği verilebilir. Bu ürünlerin nitelikleri, kalitesi, ünü ve
diğer özellikleri belirli bir coğrafi yere ait doğal hammadde ya da
beşeri unsurlara dayalı işlemlerden kaynaklanan özellikler taşır. Mahreç
işaretini taşıyacak ürünler ait oldukları coğrafı bölgenin dışında da
üretilebilirler. Ancak bu üretimde ait oldukları coğrafi bölgeye ait
hammadde ve üretim yöntemlerinin aynen kullanılması ve ürünün
kalitesinin aynı olması şarttır.
Coğrafi İşaret Olarak Tescil Edilemeyecek
İşaretler Nelerdir?
a)
Coğrafi işaret tanımına uymayan adlar ve işaretler,
b)
Ürünlerin öz adı olmuş adlar ve işaretler,
c)
Ürünün gerçek kaynağı konusunda halkı yanıltabilecek olan bitki türleri,
hayvan soyları veya benzer adlar,
d)
Kamu düzeni ve genel ahlaka aykırı işaretler,
e)
Paris Sözleşmesi ve Dünya Ticaret Örgütü'nü kuran Anlaşmaya üye
ülkelerde korunmayan veya koruması sona ermiş veya kullanılmayan adlar
ve işaretler. |
