Fıstık Gibi Tartışma
Her şey dört yıl önce Siirt Valiliği’nin Türk Patent Enstitüsü’ne başvuruda bulunup, kentte yetişen fıstığın adını tescil ettirmesiyle başladı. Gaziantep Ticaret Odası Antep Fıstığı Tanıtım Derneği ve Gaziantep Ticaret Borsası tescile tepki gösterdi. Önce kamuoyuna duyuru yaptılar, ardından TPE’ye yazılı itirazda bulundular. "Fıstığımıza kimse sahip çıkamaz. siirtfıstığı antepfıstığının bir türüdür. Tescil iptal edilsin" dediler. İtirazları reddedilince dosyayı, dava konusu yapmak üzere avukatlarına ilettiler.
KARAR POLİTİK EFENDİM!
Oysa fıstığa 10 yıl önce patent almıştı Gaziantepliler. "Şükürler
olsun, Şam derdinden kurtulduk" demişlerdi. Şimdi hop oturup hop
kalkıyorlar. Gaziantep Ticaret Odası Meclisi ile antepfıstığı Tanıtım
Derneği’nin başkanlığını yürüten Zeki Yağcı, "Olay politize olmuştur
efendim" diyor öfkeyle. Yaşanan tartışma sayesinde botanikçileri
kıskandıracak kadar bilgi edinmiş: "Siirtfıstığı, antepfıstığının beş
çeşidinden biridir. Diğerlerinin ismi Kırmızı, Uzun, Halebi, Ohadi. Bu
gerçeği kimse inkar edemez! 1997’de TPE’den tür tescili, üç yıl sonra
da coğrafi tescil aldık. Coğrafi tescilimizde, siirtfıstığı çeşit
olarak belirtiliyor. Siirt Valiliği, sanki farklı bir türmüş gibi
siirtfıstığı tescili almış. Bu sınıflandırma çelişkili, mantığa ve
hukuka aykırıdır!"
Zeki Yağcı, geçmişte de benzer girişimler olduğunu, hepsinin
başarısızlıkla sonuçlandığını hatırlatıyor. "Sanıyorum Siirtli
hemşerilerimiz, kentlerinin reklamını yapmak istedi, ama yanlış yol
seçtiler" diyor güvenle. Dernek, konuyu Yüksek İhtisas Mahkemesi’ne
taşımaya hazırlanıyor.
TARİH TANIĞIMIZ OLSUN Kİ
Siirt Valisi Avni Mutlu, tescil girişiminin şehirler arasında fıstık
savaşı başlatmasından rahatsız. "Bunu uygun görmüyorum" diyor. Hatta
konuya kapanmış bir tartışma gözüyle bakıyor. "Tescilimiz Resmi
Gazete’de yayımlandı. TPE, Gaziantep Ticaret Odası’nın itirazı üzerine
Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi’nden yeniden görüş istendi. Rapor
doğrultusunda itiraz reddedildi. Hukuki prosedür tamamlandı. İşlem
bitti."
Siirt Ticaret Sanayi Odası Başkanı Güven Kuzu tartışmaya ekonomi
tarihinden verilerle katılıyor: "Fıstığın anavatanı Türkiye, Irak,
Suriye ve İran’ın belirli coğrafi bölgeleridir. Fıstık tarih süresince
borsasının bulunduğu yer ile anılmıştır. Ama bu, fıstığa isim verme
hakkı doğurmaz. Osmanlı Devleti döneminde fıstık Şam borsası kanalı
ile satılırdı. Bunun için şamfıstığı olarak biliniyordu. Günümüzde ise
fıstık borsası Gaziantep’e taşındı. Bu nedenle antepfıstığı olarak
adlandırıldı. Ancak siirtfıstığı, coğrafi özellikleri ve adaptasyonu
bakımından antepfıstığından farklıdır. Gaziantepli hemşerililerimizin,
bu kadar alınmalarına neden yoktur. Antepliler kurnazdır ama bu kez
baltayı kendi ayaklarına vurdular."